Genderneutraal schrijven: waarom ik het vanaf nu overal doe en waarom jij het ook zou moeten doen

Genderneutraal schrijven
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest

Er is veel om te doen: genderneutraal (of gendervriendelijk, of inclusief*) schrijven. Sinds een tijdje maak ik er een punt van om dit waar mogelijk te doen. Ook wijs ik mijn klanten erop als zij het niet doen. Het is vaak een kleine aanpassing in je taalgebruik, maar toch stuit ik nog weleens op tegenspraak. Waarom ik het belangrijk vind om zoveel mogelijk genderneutraal te schrijven, en waarom jij dat ook zou moeten doen, lees je in dit artikel.

Een van de tofste projecten waar ik in 2020 aan werkte was het redigeren van Sofie en de sterren, een prachtig kinderboek, geschreven én geïllustreerd door twee van mijn lievelingsmensen op de planeet. Tijdens het redigeren zag ik dat de schrijfster, die had uitgesproken dat ze wilde dat het een boek zou worden voor álle kinderen, vaak “zijn of haar” gebruikte. Ik verving dit door een genderneutraler “hun” en wachtte af wat ze zou zeggen.

Je bent er voor iedereen? Oké, laat maar zien

In eerste instantie zei ze dat ze het er raar uit vond zien. Dat kan kloppen, zei ik, want je bent het niet gewend. Maar als je een kinderboek voor álle kinderen wilt schrijven, wen je er maar aan.

Zo simpel kan het zijn. Kijk, als jouw bedrijf of merk er heel specifiek is voor één doelgroep, laten we “mannen met baard” als voorbeeld noemen, dan is het prima om dat te benoemen. We hoeven heus niet spastisch genderneutraal te doen als je product of dienst dat niet is. Daar gaat het niet om.

Waar het om gaat, zijn de bedrijven en merken die claimen er “voor iedereen” te zijn. Woonstichtingen, overheden, restaurants, treinen – verzin het maar. Als je een grotere, algemene groep klanten hebt, ben je er voor meer mensen dan alleen hen die zich vinden in de hokjes “man/vrouw”.

via GIPHY

Wat is genderneutraal taalgebruik?

Wanneer je genderneutraal taalgebruik nastreeft, maak je geen onderscheid op basis van (binaire) sekse. Dit betekent bijvoorbeeld dat je:

Ditvervangt voorDIT!
Dames en herenmensen / bezoeker / lezers (whatever gerelateerd is aan de situatie)
vader of moederouder(s)
echtgenoot / echtgenotepartner
jongens en meisjeskinderen / leerlingen / …
hij/zijhun / die
zijn / haarhun / diens

Maar ook: dat je genderstereotypes vermijdt. Niet politiemannen, maar politie (of, als je wilt, politiemensen). Je gaat er niet per definitie van uit dat de vrouw thuis is met de kinderen in de lockdown (ik kan helaas het artikel waar dit pareltje in stond niet meer terugvinden…). Je spreekt niet over alle vrouwen als “zij” en niet over alle mannen als “hij”: idealiter wordt het normaal in je organisatie dat je van iedere medewerker weet met welke voornaamwoorden die aangesproken wenst te worden.

Hoi, ik ben Merel en ik gebruik zij/haar als voornaamwoorden. En jij?

Genderneutraal schrijven: kleine moeite, maximale impact

Genderneutraal schrijven (en genderneutrale taal gebruiken) is niet meer dan een keuze. Voor wie ben jij er, en hoe uit je dit in je merktaal? Hoe wil je over mensen praten – of ze nu klant zijn, bij je werken of “in het algemeen”?

Het is écht een kleine moeite om “zijn of haar” te vervangen door “hun”. Het kost je niets om een groep mensen aan te spreken als “beste reizigers” in plaats van “beste dames en heren” (GO NS!). Het is misschien even raar, omdat je het niet gewend bent, maar als je in deze trein stapt is het over twee stations de normaalste zaak van de wereld.

En het mooiste is: mensen die er niet mee bezig zijn merken het verschil niet, maar voor diegenen voor wie het wél belangrijk is, maakt het enorm veel verschil. Mensen voelen zich gezien, gehoord, geaccepteerd. Veilig. Dat wil je toch, dat mensen zich veilig voelen bij jouw merk?

Taal verandert, net als de samenleving

Ik hoor nog weleens van klanten dat hún klanten er niet klaar voor zijn, of dat het “bij ons in de regio nu eenmaal niet wordt geaccepteerd”. “Het is hier geen Amsterdam!”, riep iemand laatst.

via GIPHY

Amsterdam of niet: de samenleving verandert. We worden steeds bewuster en inclusiever. HOERA! De taal verandert gelukkig gewoon mee. Als bedrijf of merk is het niet meer dan een keuze: gaan we hier NU AL in mee of wachten we tot het echt niet meer anders kan? Als ik jou was, zou ik er maar meteen aan beginnen.

Wil jij / willen jullie graag meer genderneutraal schrijven, maar is er nog een beetje hulp nodig? Stuur me dan even een berichtje!

Schrijf jij / gebruikt jouw bedrijf al genderneutrale teksten? Laat het me weten in de comments!

Photo by Sharon McCutcheon on Unsplash

*Ik heb het in dit bericht met name over genderneutraal taalgebruik. Genderneutraal gebruik IS inclusief taalgebruik, maar inclusief taalgebruik gaat verder dan alleen gender. Je doet dan in je taalgebruik je best om ook afkomst, geloofsovertuiging, seksuele voorkeur, fysieke mogelijkheden en nog veel meer NIET te laten meewegen. Ultieme #goals dus.

Geef een reactie

Populaire posts